De Buurtsportcoach: De onmisbare schakel in het realiseren van Brede Welvaart

Het werkveld van de buurtsportcoach is in korte tijd drastisch veranderd. Waar de focus voorheen vooral lag op het organiseren van sportactiviteiten, is de professional nu uitgegroeid tot een strategische spil op het snijvlak van sport, zorg, welzijn en onderwijs. In een tijd waarin maatschappelijke akkoorden zoals het GALA, IZA en de Azwa de koers bepalen, is de buurtsportcoach de verbindende factor die domeinen overstijgt en zo concreet bijdraagt aan de brede welvaart in de wijk.

Domeinoverstijgend werken aan Brede Welvaart als de nieuwe norm

Binnen gemeenteland is ‘Brede Welvaart’ momenteel het kompas voor beleid. Het markeert een belangrijke verschuiving: we kijken niet langer alleen naar economische groei of het aantal sportende inwoners, maar naar de kwaliteit van leven in de volle breedte. Het gaat om aspecten als gezondheid, sociale samenhang, een veilige leefomgeving en persoonlijke ontwikkeling.

Gemeenten staan voor de uitdaging om complexe problemen – zoals de stijgende zorgkosten en de groeiende eenzaamheid – integraal aan te pakken. Omdat sport en bewegen bewezen effect hebben op zowel fysiek als mentaal en sociaal welzijn, staat de buurtsportcoach plotseling in het hart van deze nieuwe beleidsvisie. Door sport te verbinden aan bijvoorbeeld het sociaal domein en de zorg, draagt de buurtsportcoach direct bij aan meerdere doelen op het gebied van brede welvaart.

Scholing als motor voor maatschappelijke waarde

Om deze complexe, domeinoverstijgende rol te kunnen vervullen, is voortdurende ontwikkeling essentieel. De huidige tijd vraagt om een professional die niet alleen sporttechnisch onderlegd is, maar ook beschikt over competenties gericht op netwerken, integraal samenwerken, stakeholdermanagement, procesbegeleiding en het gebruik van wijktekeningen. Regionale academies spelen hierop in door scholing aan te bieden die specifiek gericht is op deze actuele trends.

Rik Schoenmaeckers van Huis van de Sport Limburg – The MoveFactory ziet de verandering in de praktijk terug bij regionale academie Ludus Zuid: “De regionale academie biedt cursussen aan zoals Werken met Netwerken en Hoe werkt de zorg nou, waarin coaches praktische handvatten krijgen voor deze rol.

We spelen in op actuele trends en ontwikkelingen: het aanbod wordt, waar nodig, continu aangepast of uitgebreid. Dit gebeurt zowel proactief als vraag gestuurd, op basis van de behoeften van buurtsportcoaches en hun werkgevers.” Door te investeren in deze vaardigheden, zorgen werkgevers en gemeenten ervoor dat de buurtsportcoaches blijvend van maatschappelijke meerwaarde zijn voor zowel wijk als gemeente. Zodat ze ook die sleutelrol kunnen (blijven pakken) in het realiseren van brede welvaart op lokaal niveau.

Noud Kirstein, beleidsmedewerker Sport en Bewegen van gemeente Kerkrade licht dit toe: “Als gemeente zien wij de buurtsportcoach niet alleen als uitvoerder van sport- en beweegactiviteiten, maar vooral als verbinder tussen inwoners, organisaties en maatschappelijke opgaven. Juist de uitdagingen waar we vandaag voor staan, zoals gezondheidsbevordering, mentale gezondheid, kansengelijkheid, valpreventie en leefbare wijken, vragen om een integrale aanpak. De buurtsportcoach speelt daarin een belangrijke rol door verschillende domeinen en organisaties met elkaar te verbinden.

In Kerkrade kiezen we er daarom bewust voor om steeds sterker in te zetten op domeinoverstijgende samenwerking. We verbinden sport en bewegen met zorg, welzijn, onderwijs en de leefomgeving. Sport en bewegen zijn daarbij geen doel op zich, maar een krachtig middel om gezondheidsverschillen te verkleinen en de brede welvaart van onze inwoners te versterken. De grootste gezondheidswinst verwachten we te behalen bij inwoners die nu nog onvoldoende bewegen. Juist daar kan de buurtsportcoach een belangrijke rol vervullen door deze inwoners te bereiken en hen te verbinden met passend beweegaanbod en ondersteuning.

Als gemeente vinden we het belangrijk dat buurtsportcoaches de ruimte krijgen om deze rol goed te vervullen en zich daarin te blijven ontwikkelen. Daarom brengen we partners uit verschillende domeinen bij elkaar, sturen we op gezamenlijke maatschappelijke opgaven en geven we onze uitvoeringsorganisatie The MoveFactory de ruimte om integraal samen te werken aan de vraagstukken die in onze wijken spelen. Zo zorgen we ervoor dat sport en bewegen niet alleen activiteiten opleveren, maar daadwerkelijk bijdragen aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners.”